Spotkanie z dnia 7.01.2003 z Piotrem Baszuckim, akwarystą prowadzącym Serwis Roślin Wodnych i Akwariowych

MindFlyer: Piotrze, czy mógłbyś nam opowiedzieć jak zaczęła się Twoja roślinna przygoda?

P_Baszucki: Zaczęła się kilka lat temu - z powstaniem grupy pl.rec.akwarium. Oczywiście jak większość z Nas miałem akwarium typowo "rybne". Z czasem docierające do nas książki akwarystyczne zawierały gdzieniegdzie zdjęcia zbiorników roślinnych - zrobiły one na mnie ogromne wrażenie, obiecałem sobie, ze sam stworze takie akwarium.

alf_: Jakie rośliny polecasz do Malawi?

P_Baszucki: Przede wszystkim te, które są w stanie rozwijać się w twardej wodzie i wysokim pH, następnie takie, które nie padną łatwo łupem ryb roślinożernych.]
Przede wszystkim Anubiasy - są wytrzymale, do tego mocno przymocowane do kamieni czy innych elementów dekoracyjnych, będą trudno dostępne dla ryb.
Następnie Microsorum - ma niewielkie wymagania świetlne, Krynie – mają bogate złoża ligniny w ścianie - pielęgnicy nie byłoby łatwo uszkodzić taką roślinę, Vallisneria - podobnie.

MindFlyer: Czy hodujesz/hodowałeś/planujesz hodować jakieś rybki? Jeśli tak, to jakie?

P_Baszucki: W jednym ze zbiorników mam ok. 6 Brzanek sumatrzańskich(pozostałość z 10), 2 kosiarki, 5 kirysów spiżowych i kilka ancistrusów. Po "naturalnej selekcji" zamierzam trzymać krewetki.

alarmowiec: No właśnie, Lobelia cardinalis jest toksyczna - czy one ja zjedzą, czy wiedza ze tego nie należy robić?

P_Baszucki: raczej nie pochodzi ona z ich rodzimych stron, wiec najprawdopodobniej pielęgnice mogą ja naruszyć. Sadze jednak, ze te inteligentne ryby naucza się omijać ja z daleka, jeśli któraś z nich poczuje się źle po uszkodzeniu tej rośliny.

SiEmIoN: Jakiego światła wymagają Anubiasy (czy są mocno światłolubne)?

P_Baszucki: Anubiasy w naturze rosną w miejscach zacienionych, w akwariach zdarza się nawet ze zakwitają pod woda! Moc oświetlenia ma wpływ przede wszystkim na tempo ich wzrostu - przy słabym oświetleniu dadzą sobie jednak rade.
Jedynym problemem może być w tym przypadku szybkie obrastanie powierzchni liści glonami.

SiEmIoN: A rośliny z rodzaju Cryptocoryne, są mocno światłolubne, czy nie? Jakie jeszcze mają wymagania?

P_Baszucki: Pogląd mówiący o tym, ze kryptokoryny wymagają niewiele światła jest w świetle dzisiejszej różnorodności odmian - błędny. Najlepiej jest decydować się na znane już od dawna gatunki, te będą rosnąć nawet przy relatywnie niskim oświetleniu.

brate: Masz jakieś marzenie roślinne ?

P_Baszucki: Przede wszystkim duży zbiornik - na tyle bym mógł uprawiać te gatunki, które do tej pory ze względu na brak miejsca przebywały w moich akwariach tymczasowo.

SiEmIoN: Czy rośliny lubią dodawanie soli awaryjnej lub preparatów w stylu "Multimineral"?

P_Baszucki: Moim zdaniem sól awaryjna jest zbędna, osobiście lubię mieć kontrolę nad tym co dostaje się do mojego zbiornika..nie stosuję uzdatniaczy (uzupełniam też wodą prosto z kranu).

MindFlyer: Co mógłbyś zaliczyć do swoich największych sukcesów, a
co do porażek?

P_Baszucki: Pozbycie się męczącej mnie przez ok. 3 miesiące plagi glonów pędzelkowych. Było to 2 lata temu – pomogły: kosiarka i zmniejszenie ingerencji własnej w zbiorniku.
Co do sukcesów, to myślę, ze także możliwość kształcenia się w interesującym mnie kierunku, oraz jak by nie było - ciągle wsparcie ze strony akwarystów dla idei serwisu roślin.
Porażki - sprawa kosiarek i Rotala Wallichii - moim zdaniem najpiękniejsza roślina akwariowa - chyba jednak zrezygnuje z kosiarek :(

sts: Hygrophila polysperma "rosanerwig" i Ludwigia glandulosa "perennis" całkiem fajnie mi rosną ( piękne czerwone liście ) przy oświetleniu 2x18 W w akwa. o wysokości 45 cm. Sam się dziwie ;-). Czy potrafisz to wytłumaczyć?

P_Baszucki: A jakie to świetlówki (typu flora) ??

sts: Grolux i daylight sylvanii.

P_Baszucki: Świetlówki sylwanii są moim zdaniem odpowiednie dla roślin. Warto pamiętać, ze dany gatunek nie zawsze musi zachowywał się w każdym zbiorniku podobnie, nie zawsze trzeba tez danych podawanych przez serwisy/producentów traktować zbyt dosłownie.
Trzeba pamiętać, ze rośliny są w stanie dostosować się do warunków świetlnych (np. przy słabszym oświetleniu produkują inną liczbę chloroplastów, synteza chlorofilu jest zwalniana itd.) to wszystko ma wpływ na ilość pochłanianego przez nie światła.
Roślina to żywy organizm i również jest w stanie dostosować tempo swojego metabolizmu do warunków środowiskowych. Sam jestem często zaskoczony sytuacją, gdy do obu moich zbiorników wprowadzam te same gatunki i w obu rosną bez problemów. Przypomnę ze oba maja po 120l, w jednym jest dwukrotnie mocniejsze oświetlenie, ponadto zbiornik ze słabszym oświetleniem nie jest niczym nawożony.

alarmowiec: Ale kosiarki nie jędzą Rotali tylko glony na niej, tak jest u mnie - kawałki rośliny bez glonów są nie ruszane.

P_Baszucki: Właśnie (dyskutowaliśmy to już na grupie natura.akwarium.rosliny)...dobrze, ze o tym przypomniałeś. Z tym, że u mnie obrastały je zielenice i nie miałem pod ręką ryby, która byłaby w stanie usunąć je z Rotali.

SiEmIoN: Czy świetlówki w stylu "Flora" są dobre dla roślin i czy są one naprawdę tak dobre jak podają producenci, np. zabijają glony?

P_Baszucki: Kwestia "zabijania glonów" to nie do końca prawda...wszak rośliny i glony maja dla większości barwników te same maxima absorpcji - glony korzystają z tych samych zakresów widma co rośliny wyższe, a nawet z tych, których rośliny nie są w stanie pochłonąć..(bo nie posiadają np. odpowiednich barwnikowi fotosyntetycznych, najczęściej antenowych) - stąd glony tak często wygrywają w zbiornikach z małą ilością roślin.
Osobiście polecam wszystkim świetlówki typu "flora" np. Philips Aquarelle...ich parametry są przystosowane do uprawy roślin.

brate: Fascynują Cię tylko rośliny wodne czy może też te w doniczkach?

P_Baszucki: :) Większym wyzwaniem od samego początku były dla mnie rośliny wodne i to one mnie szczególnie interesują...oczywiście wokół siebie mam tez dużo roślin pokojowych, ale przyznam się, że nie wkładam w ich pielęgnację tyle energii.
Na oknie mam kilka niewielkich "paludariów" z niektórymi moimi roślinami w formie emersyjnej, sadzonych w odpowiednio przygotowanym podłożu (drobny żwir z dodatkiem ziemi, torfu i gliny).

redkk: Jak doszło do powstania Serwisu Roślin Wodnych i Akwariowych?

P_Baszucki: Moje zainteresowanie roślinami wodnymi zaczęło się kilka lat temu, gdy moja akwarystyczna wiedza osiągnęła poziom, w którym mogłem dzielić się wiedzą z innymi – udzielałem się wtedy na grupie dyskusyjnej pl.rec.akwarium...po jakimś czasie zauważyłem, że na grupie pojawia się coraz więcej pytań w temacie roślin akwariowych, wtedy powstała też znakomita strona Michała Juncewicza (jednak ze względu na obowiązki autora nie mogła być zbyt często aktualizowana). Postanowiłem stworzyć coś na miarę serwisu, grupującego teksty ekspertów w tej dziedzinie oraz naszych rodzimych "ogrodników". Chciałem również stworzyć możliwość łatwego korzystania z zasobów w języku polskim - tak powstało pierwsze tłumaczenie bazy roślin Tropicy.

ArS: Jak sadzisz jak silne jest w akwarium zjawisko alleopatii???

P_Baszucki: To trudny problem ze względu na charakter środowiska, w którym żyją rośliny. Związki uwalniane np. w procesie rozkładu tkanek czy mechanicznego uszkodzenia bardzo łatwo przedostają sie do słupa wody i do wszystkich zakamarków zbiornika. Jasnym jest, że zjawisko allelopatii w zbiorniku występuje, jednak jakiekolwiek badania jakościowe za trudne do przeprowadzenia - stad mamy tak mało wiedzy na temat gatunków akwariowych. Dosyć dużo mówiło się swego czasu o niekorzystnym współżyciu Kryptokoryn i Sagittarii oraz Kryptokoryn i Echinodorusów - są to wnioski z obserwacji kilku pokoleń akwarystów. Aby zmniejszyć ryzyko złego wpływu metabolitów wtórnych roślin na swoich sąsiadów powinniśmy w miarę regularnie usuwać martwe szczątki roślin, uszkodzone liście itd.

alarmowiec: Flora wręcz przeciwnie raczej sprzyja rozwojowi glonów. To świetlówka o temp barwowej 10000 K . Potwierdza to również podobny wpływ HQI 10000 K.

P_Baszucki: Jak już wspominałem, glony są o wiele efektywniejszymi biorcami energii świetlnej z racji nietypowych spektrów absorpcyjnych...wykorzystują często te zakresy, których rośliny nie są w stanie wykorzystać (oprócz podstawowych barwników takich jak chlorofil a i b, które mają rośliny zielone - glony posiadają dodatkowe barwniki).

alarmowiec: Czy jednak większa energia fotonów(światło bliższe fioletu) nie pomaga bardziej glonom?. Poza tym powoduje wydłużanie się roślin a zatem ich szybszy wzrost, co jest moim utrapieniem.

P_Baszucki: Tak - przede wszystkim w małym zbiorniku. Uważam jednak, ze dla większości "typowych zbiorników" (nie roślinnych) świetlówki typu „flora” są odpowiednie.

TooOld: Skoro interesujesz się roślinami, to jaki masz pogląd na to, że w zasadzie większość odmian roślin akwarystycznych to krzyżówki i odmiany sztucznie wyhodowane. Gdzie podziała się dbałość o czystość gatunku wśród miłośników roślin?

P_Baszucki: Niestety pęd za zyskiem przesłania wszelkie pobudki "jakościowe". Owe, bardzo kolorowe odmiany sprzedają się wyśmienicie, chociaż często są nietrwale i po jakimś czasie roślina z nieznanych powodów ginie lub powraca morfologią do formy wyjściowej.
Osobiście nie pochwalam tego typu "kundlenia" np. Żabienic, co tylko powoduje chaos w systematyce tego rodzaju. Nie kryje jednak, ze mieszanie gatunków jest bardzo ciekawym zjawiskiem.

redkk: Co sądzisz o ślimakach w akwarium z roślinkami? Masz je w swoim zbiorniku?

P_Baszucki: Oczywiście, i chyba nigdy nie będę w stanie ich wytępić. Nie jest ich jednak zbyt wiele i nie niszczą ogólnego wystroju zbiornika…traktuję je jako część ekosystemu zbiornika.

filip: Jakie rybki, z jakiego biotopu polecasz bądź najchętniej hodujesz w zbiornikach holenderskich?

P_Baszucki: Jak już pisałem wcześniej mam w jednym zbiorniku Brzanki sumatrzanskie (bardzo ładnie wyglądają na tle roślin, w moim wypadku nie niszczą roślin)…w drugim stadko Razbor klinowych.
Równie dobrze (do wyższych akwariów) poleciłbym skalary, w wielu zbiornikach spotyka się tez południowoamerykańskie pielęgniczki (jednak te ze względu na mocne oświetlenie chyba nie czują się w takich zbiornikach najlepiej).

ArS: Jakie gatunki nadają się do paludarium ?

P_Baszucki: W zasadzie większość gatunków błotnych da sobie rade w paludarium - jeden warunek: należy przestrzegać w nim poziom wilgotności w granicach 90%.

ArS: Chodziło mi o gatunki które nie są uprawiane w akwarium, a uprawiane są w paludariach :)

P_Baszucki: A wiec wszelkie gatunki mchów i paproci...(ba - można stworzyć piękny zbiornik z rodzimymi gatunkami mchów naskalnych i nadrzewnych), wszelakie torfowce, spotykane w naszych wilgotnych lasach, poza tym popularne paprocie, także Draceny.

fishmac: Jakich "czyścicieli glonów" najbardziej polecasz?

P_Baszucki: Kosiarki, otosy, apularie (jeśli nie macie mchu czy Wgłębki), czyścik magnetyczny ;)
Ampularie dosyć ciężko znoszą zbyt niskie pH...

jb: "W tej chwili uważam ze stworzenie dobrze funkcjonującego akwarium "holenderskiego" jest nie lada wyczynem i trzeba albo liczyć na łut szczęścia albo być prawdziwym zapaleńcem" to tekst z natura.akwarium.rosliny. Co o nim sadzisz?

P_Baszucki: Moja rada jest taka: przede wszystkim cierpliwość i "nic na sile"...najważniejsze to "czuć" zbiornik...intuicyjnie wyczuwać jakie procesy w nim zachodzą roślin ...obserwować kondycje roślin.

jb: Jak długa ta nauka "czucia"?

P_Baszucki: :) Przy obecnym dostępie do informacji...na początek polecam podręczniki biologii, następnie wskazówki innych hodowców, informacje na stronach internetowych... mnie to zajęło 2 lata, zanim mój zbiornik wyglądał tak, jak od dawna chciałem.
Wracając do cytatu: nie należy się zbyt szybko poddawać, nikt nie urodził się znawcą czy ekspertem.

Bartek_Lipczynski: Czy masz doświadczenia z krewetkami Amano?

P_Baszucki: Niestety nie, wprowadzenie krewetek w miejsce brzanek jest moim "planem na rok 2003" :)

SiEmIoN: Opowiedz coś o swoich akwariach i roślinach, które hodujesz.

P_Baszucki: Mam słabość do Żabienic (Echinodorus), jednak ze względu na wielkość mojego zbiornika musze ograniczać się do niskich gatunków (E.tenellus, E.schlueteri, E.quadricostatus). Z tego względu często wprowadzam do zbiornika nowe gatunki by poznać ich morfologie, namacalnie sprawdzić wymagania itp.
Co do samych zbiorników, oba maja ok. 120l objętości:
1: 80W, brak ogrzewania, nawożenie co2, nawozy płynne (nawóz potrójnie chelatowany, mieszanka mikroelementów, Pokon, sole dozowane w zależnosci od potrzeb)...ok. 10 ryb, w podłożu dodatek gliny.
2: 36W, ok. 20 ryb, grzałka, nie nawożone, filtr Fluval 3 (wewn.).

mg: Jest jakaś grupa roślin, lub jakiś biotop który szczególnie lubisz, lub jakaś roślina którą szczególnie chciałbyś posiadać ?

P_Baszucki: Moim oczkiem w głowie jest Rotala Wallichii, której nie posiadam od około roku (słabość do kosiarek? ;)), szczególnie lubię rośliny z rodzaju Echinodorus czyli Żabienice.
Akwarium nr 2 (ze słabszym oświetleniem) chciałbym przemianować na „zbiornik kryptokorynowy".

filip: Jesteś zwolennikiem baniaków otwartych, czy zamkniętych?

P_Baszucki: Mam słabość do zbiorników zamkniętych (czarne obudowy).

Bartek_Lipczynski: Czym obecnie nawozisz?

P_Baszucki: Nawozem M. Juncewicza, POKONEM, H2SO4, MgSO4, roztworem mikroelementów.

filip: Jakie gotowe nawozy polecasz? Jakiej marki?

P_Baszucki: Ciężko jest mi polecić konkretne znane marki, ponieważ część z nich nie ujawnia składów swoich nawozów. Z nawozów "gotowych" korzystam z POKONU.

siemion: Moje Anubiasy ciągle kwitną :), ale karłowacieją, co może być przyczyną?

P_Baszucki: Najprawdopodobniej niedobór któregoś pierwiastka, przydałoby się jeszcze więcej szczegółów - czy występują chlorozy, czy brzegi liści są pozwijane, jaki jest stan korzeni.

siemion: Czy baza roślin na Twojej stronie jest w formie pliku do ściągnięcia? To kopalnia wiedzy więc przydałaby mi się taka wersja "pod ręką"

P_Baszucki: Niestety w obecnej chwili nie - jest to wersja dynamiczna i ujecie jej w ramy statycznego htmla wymaga nieco czasu. Jeśli powstała by wersja offline, to tylko w bardzo okrojonej formie (brak możliwości wygodnych aktualizacji, itd.), co nie znaczy, ze taka forma nie powstanie.

siemion: Co może być przyczyną karłowacenia roślin (oprócz azotynów oczywiście)?

P_Baszucki: Jest to problem złożony - niedobór oświetlenia lub nieodpowiednie widmo, oraz deficyt makroelementów np. azotu czy fosforu.

filip: Co Twoim zdaniem jest trudniejsze w hodowli: rybki, czy rośliny?

P_Baszucki: Ciężko jest tu porównywać, ponieważ rośliny akwariowe tworzą nadwodne pędy kwiatostanowe a nie zawsze maja ku temu możliwość. Ryby często wymagają bardzo specyficznych warunków do rozmnażania (podobnie jak i niektóre gatunki roślin - oczywiście rozmnażania płciowego), przy czym dochodzi jeszcze problem ilości a potem wychowania młodych (tu można porównać z siłą kiełkowania nasion).
Rośliny maja jedna przewagę - można je rozmnażać (niestety bez wymiany materiału genetycznego) wegetatywnie.

siemion: Jakiej chemii używają hodowcy roślin? Jak się kupuje nowe rośliny,
to maja takie ładne, duże liście a potem kicha :( (jeden sprzedawca mi powiedział: chcesz mieć ładne rośliny, to kupuj co tydzień nowe).

P_Baszucki: Raczej używają jej jak najmniej, najczęściej nawet nie uzdatniają wody kranowej (subst. wchodzące w skład
uzdatniaczy niszczą dostępne formy makro- i mikroelementów np. żelaza). Tzw. "uzdatnianie" polega najczęściej na przygotowaniu wody w filtrach RO.
Gdyby słowa sprzedawcy były prawdą - raczej byłoby to hobby dla nielicznych, a ja już dawno musiałbym przerwać studia ;).
Rośliny sklepowe najczęściej pochodzą z upraw emersyjnych (czyli. są w formie wynurzonej), wtedy budowa liści nadwodnych jest nieco inna niż podwodnych, rośliny takie intensywnie transpirują itd.- ogólnie mówiąc ich fizjologia jej wsparta kilkoma dodatkowymi procesami. Po przeniesieniu rośliny ze sklepu, w naszym akwarium - czyli w warunkach submersyjnych musi
ona wytworzyć sobie nowe liście- w pełni przystosowane do środowiska wodnego (dlatego stare najczęściej niszczeją (plamy nekrotyczne) i w końcu obumierają). W takim wypadku trzeba poczekać od kilku dni do kilku tygodni (w zależności od warunków w zbiorniku oraz tempa wzrostu danej rośliny), aż
egzemplarz wytworzy nowe liście.

alarmowiec: Ja mam paletki i może na początku wybierały miejsca zacienione wśród łodyg i korzeni hygrophili ale teraz tylko rzadko się tam chowają jak je cos przestraszy. W końcu chyba są znacznie bezpieczniejsze jak mogą się gdzieś schować. Również zachowanie i absolutna obojętność wobec roślin pewnie

P_Baszucki: To na pewno, po prostu przyzwyczaiły się do mocnego oświetlenia w zbiorniku, nie wiem jednak, czy przy oświetleniu HQI czułyby się dobrze - nie chce nic stwierdzać, nie miałem okazji dłuższej obserwacji tych ryb w takich warunkach.

filip: Jaka jest Twoim zdaniem najpiękniejsza roślinka wodna?

P_Baszucki: Rotala wallichii, bezkonkurencyjnie:) Natomiast jeśli chodzi o
najpraktyczniejszą - wątrobowiec Riccia fluitans i Glossostigma elatinoides.

filip: Możesz podać jakie są odpowiednie warunki do trzymania większości roślin??

P_Baszucki: Woda miękka do średnio twardej, pH lekko kwaśne przez obojętne do lekko zasadowego.
Rośliny są w stanie osiągać normalną wegetację nawet w dość skrajnych warunkach – nie należy się zniechęcać informacjami dostępnymi np. w bazie roślin - są tam podawane warunki zbliżone do optymalnych.

~filip: Czy obsada złożona z paletek pasuje do akwarium holenderskiego??

P_Baszucki: Spotkałem się już z wieloma holendrami z taką obsadą, jeśli akwarysta jest w stanie dostosować warunki świetlne i temperaturowe do potrzeb tych ryb - dlaczego nie (vide. opinie kolegi Alarmowca).

filip: Masz własną stronę www?

P_Baszucki: Prezentuję swoje zbiorniki w ramach działu "akwaria roślinne" dostępnego na SRWiA. Ciągle nie mam czasu popracować nad swoją prywatną stroną :)

redkk: Czy sam pracujesz nad SRWiA? A jeśli nie, to z kim?

P_Baszucki: Nad forma techniczna - tak.
Jednak same ramy designu i sposobu działania byłyby niczym, bez użytkowników, którzy ten Serwis „współtworzą” - piszą własne artykuły, tłumaczą teksty światowych znawców w tej dziedzinie, udzielają się na grupie dyskusyjnej, służą cennymi radami i wskazówkami innym akwarystom.
Gdyby nie oni serwis miałby ograniczone szanse rozwoju.

mg: Interesowałeś się może morskimi roślinami kwiatowymi, jak myślisz w czym leży problem w ich utrzymaniu w akwarium, może w przyszłości jakiś morski holender :-)

P_Baszucki: Nie znam się na gatunkach morskich – znam jedynie morskie glony, i słodkowodne rośliny, które dobrze radzą sobie w warunkach niewielkiego zasolenia (zbliżonego do naszego Bałtyku), największym problemem byłoby chyba zdobycie odpowiednich roślin.

SiEmIoN: Czy czyszczenie liści roślin z glonów np. gąbką lub miękką szczoteczką jakoś im szkodzi?

P_Baszucki: Nigdy nie stosowałem takich praktyk, po prostu usuwałem zaglonione liście. Taki zabieg może zniszczyć powierzchnię liści, choć wiem, ze akwaryści stosują go bez poważniejszych konsekwencji, np. w przypadku Anubiasów.

siemion: Co to jest "choroba zwartek"?

P_Baszucki: Jest to objaw występujący u niektórych zwartek w przypadku nagłej zmiany np. jakości wody w zbiorniku (np. przy przenoszeniu rośliny do innego zbiornika)- charakteryzuje się pojawianiem dziur w blaszce liściowej - powiększających się i z czasem obejmujących cały liść. Nie należy jednak wpadać w panikę - zwartki wytworzą w takich warunkach nowe - "zdrowe" liście.