Melanochromis cyaneorhabdos 'maingano'

 

Odkrywca i rok odkrycia

Gatunek Melanochromis cyaneorhabdos sklasyfikowano pod tą nazwą w 1997 roku, a jej autorami są N. Bowers i J. Stauffer. Faktycznie jednak pyszczak ten był już wcześniej znany, lecz mylnie traktowano go jako odmianę barwną odkrytego w 1972 roku gatunku Melanochromis johannii. Nazywano go Melanochromis johannii "electric blue" lub M.johannii "maingano", a później, gdy jasne już było, że mamy do czynienia z odrębnym gatunkiem, określano go jako Melanochromis "maingano" (lub "manigano"). Pod tą nazwą oferowany jest do dzisiaj w sprzedaży w Polsce.

Melanochromis cyaneorhabdos jest przedstawicielem grupy Mbuna. Występuje w przybrzeżnych wodach w okolicy wyspy Likoma, na niewielkim obszarze między Mbako Point i Membe Point.

Melanochromis cyaneorhabdos należy do łagodniejszych ryb z Malawi. Można bez przeszkód łączyć z innymi pyszczakami z grupy Mbuna, z wyłączeniem przedstawicieli rodzaju Melanochromis z uwagi na ryzyko ich krzyżowania się.

W środowisku naturalnym Melanochromis cyaneorhabdos osiągają 9-10 cm długości. W akwariach rosną większe - do 12-13 cm.

Melanochromis cyaneorhabdos to pyszczaki o trudno rozróżnialnym (według jednych) lub nawet nierozróżnialnym (według innych źródeł) dymorfizmie płciowym. Jako cechy odróżniające samce od samic podawane jest przede wszystkim inne ubarwienie brzucha. U samców ma być ono ciemne (granatowo-czarne) – u samic jasne (niebiesko-szare). Obserwowane były, także przeze mnie, przypadki gdy samice miały ubarwienie samców. Samce zazwyczaj są intensywniej wybarwione, trudno jednak powodować się tym przy rozróżnieniu płci, zważywszy na różnice w ubarwieniu poszczególnych miotów (patrz Uwagi).

Zarówno u samców jak i u samic Melanochromis cyaneorhabdos występują pojedyncze atrapy jajowe na płetwie odbytowej, ale nie są one (tak jak u innych gatunków z rodzaju Melanochromis) cechą dymorficzną – pozwalająca na rozróżnienie płci tych pięknych pyszczaków.

Narybek Melanochromis cyaneorhabdos jest ubarwiony tak jak dorosłe osobniki.

Melanochromis cyaneorhabdos należą do najmniej agresywnych przedstawicieli rodzaju Melanochromis. Podobnie jak w przypadku innych pyszczaków z Malawi zalecane jest trzymanie grup haremowych - jednego samca z kilkoma samicami. Wówczas można podziwiać piękno tych ryb i dochować się szybko małych. Hodowanie ich w grupach, w których jest więcej niż jeden samiec (lub liczba samców i samic jest zbliżona lub taka sama), a akwarium ma nie więcej niż 150-200 l powoduje jednak wzmożenie agresji Melanochromis cyaneorhabdos, co może skutkować uszkodzeniami ryb, a nawet zgonami.

Melanochromis cyaneorhabdos zachowują się, jak wynika także z obserwacji niżej podpisanego, inaczej niż inne popularne gatunki z rodzaju Melanochromis. Poza dominującym samcem inne osobniki rzadko pływają w toni. Chętnie natomiast zajmują (zarówno samice jak i zdominowane samce) szczeliny w skałkach i wystawiają z nich tylko pyszczki. Z moich obserwacji wynika, że takie zachowanie nie jest raczej objawem strachu przed dominującym osobnikiem (co zdarza się w przypadku innych gatunków pyszczaków), lecz cechą gatunkową.

Melanochromis cyaneorhabdos są dojrzałe płciowo o osiągnięciu rozmiarów 6-7 cm. Do tarła dochodzi zwykłe między kamieniami, w miejscach trudno widocznych dla akwarysty, często w nocy. Poprzedzają je trwające nawet kilka godzin zaloty. Podczas tarła samice składają kilkadziesiąt ziaren ikry. Inkubacja trwa ok. trzech tygodni - w zależności od temperatury wody (im wyższa tym krócej) oraz poziomu stresu u inkubującej samicy (im bardziej zestresowana, tym dłużej inkubuje).

Melanochromis cyaneorhabdos tak jak inne ryby z grupy Mbuna powinien być karmionym pokarmami o charakterze roślinnym - suchymi z zawartością glonów (spiruliny) oraz żywymi (niektórymi roślinami akwariowymi np. wgłębką). Dietę dobrze urozmaicać lekkostrawnymi pokarmami zwierzęcymi (artemią, planktonem, wodzieniem).

Zalecany jest akwarium o długości minimum 100 cm i pojemności minimum 150 litrów. Jeśli planujemy stado z większą liczbą samców Melanochromis cyaneorhabdos konieczny będzie dłuższy i pojemniejszy zbiornik.

Melanochromis cyaneorhabdos dostępne w krajowej sprzedaży różnią się intensywnością ubarwienia. Narybek niektórych jest jaśniejszy, innych – zdecydowanie ciemniejszy. Wynika to jednak prawdopodobnie z cech osobniczych rodziców lub wielopokoleniowego chowu wsobnego.

Także między Melanochromis cyaneorhabdos żyjącymi w naturalnym środowisku, a hodowanymi w akwariach występują różnice w ubarwieniu. Jasnoniebieskie poziome pasy są u osobników mieszkających w jeziorze Malawi znacznie węższe niż u pochodzących z hodowli w akwariach. Różnica widoczna jest także w ubarwieniu głowy. U Melanochromis cyaneorhabdos z Malawi jest ona prawie w całości granatowa, u rozmnażanych w akwariach – przeważa kolor czarny. Wyżej wymienione różnice wynikają zapewne z ograniczeń związanych z rozmnażaniem pyszczaków (ograniczona liczba osobników) w warunkach akwaryjnych.

Krzysztof Kaźmierczak

Bibliografia
· www.connix.com/~mko/mw09003i.htm
· pl.rec.akwarium

ARCHIWUM 2000-2006 © Copyright info: PolskieMalawi